Mag ik even afrekenen?

Afrekenen is een enigszins beladen woord. "Een afrekencultuur" wordt dikwijls niet als plezierig of stimulerend ervaren. Toch is er niks mis met "afrekenen". Het is eigenlijk niet meer en niet minder een kwestie van de balans opmaken. Dat kan tussentijds en aan het eind. Als je letterlijk afrekent betekent dit, dat je kijkt of geleverd is wat afgesproken is en dan betaalt voor de geleverde producten of diensten. "Mag ik even afrekenen", betekent niks meer, dan dat je betaalt voor wat je hebt gehad. In werksituaties is afrekenen vaak een kwestie van beoordelen of en in welke mate aan de verwachtingen is voldaan. Er is sprake van beoordeling, soms extra beloning, promotie, een vervolgopdracht of geen.

Afrekenen komt ook voor in de politiek. Als een politicus een grote inschattingsfout maakt en daarop wordt afgerekend, betekent dat doorgaans dat hij of zij het veld moet ruimen. Van afrekenen is ook sprake als je bij nieuwe verkiezingen niet of veel lager op de kandidatenlijst komt. In publieke functies, dus ook in de politiek en het openbaar bestuur, komt veel van wat je doet onder een vergrootglas te liggen. Media springen er bovenop en er worden meningen gevormd en oordelen uitgesproken. Je kunt al of niet terecht worden afgerekend op wat je zegt of wat je doet. Doorgaans zijn het niet de feiten die de doorslag geven, maar gevoel en beleving.

Als partijen door kiezers worden afgerekend wordt dat zichtbaar in de verkiezingsuitslag en zetelverdeling. Wie rekent wie af in de politiek? Het zijn niet alleen de kiezers die volksvertegenwoordigers afrekenen. Volksvertegenwoordigers hebben ook te maken met hun bestuur, met hun leden en met een kandidatencommissie. Deze commissie beoordeelt kandidaten voor de nieuwe kandidatenlijst. Het afdelingsbestuur neemt ook een standpunt in en de afdelingsvergadering stelt voor verkiezingen de kandidatenlijst vast. Soms heeft ook een hoofdbestuur nog behoefte zich hierover uit te spreken.

Waarop je wordt afgerekend is vaak onduidelijk en niet altijd transparant. Natuurlijk wordt verwacht, dat je aanwezig bent bij vergaderingen en bijeenkomsten, dat je als volksvertegenwoordiger je inzet en betrokkenheid toont en je partij in beeld brengt. Dat betekent standpunten innemen en naar voren brengen. Het betekent actief de meningsvorming beïnvloeden en andere partijen aanzetten tot het innemen van standpunten op voor jouw partij relevante onderwerpen. De mate waarin je daarop kunt worden afgerekend door mensen die doorgaans de politiek op afstand volgen is beperkt. Maar toch...

Dat maakt van "afrekenen" in de politiek een resultaat van gevoel, beleving en intuïtie. Ook een gevoel van beleving van macht, invloed en een afweging van belangen. Daar wil menig potentiële kandidaat niet op worden afgerekend...

Politiek bedrijven is niet altijd eenvoudig. Het vraagt om kennis en specifieke vaardigheden. Het kost tijd, veel tijd. Het is niet eenvoudig duidelijk te maken aan kiezers die de politiek op afstand volgen, hoe de hazen lopen. Het is moeilijk, maar van groot belang, dat je je als volksvertegenwoordiger zo verantwoord aan je kiezers, dat zij je kunnen afrekenen: Afrekenen op wat jezelf, je partij en je kiezers de moeite waard vinden om op af te rekenen...


Geschreven op 30. maart 2018 door Jan Waterlander

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl