Au pair voor ouderen

Een au pair is een jeugdig persoon die bij een gezin inwoont en het gezin helpt bij de verzorging van de kinderen en het huishouden. Ze komen vaak uit het buitenland om ook een periode kennis te kunnen nemen van onze taal en cultuur. Au pair zijn is leuk en leerzaam en heeft trekken van een maatschappelijke stage. Veel ouderen hebben dezelfde behoefte aan zorg en aandacht, maar slagen er vaak niet in het juiste adres te vinden om te krijgen wat ze nodig hebben en waar ze recht op hebben.

In een verzorgingshuis kom je niet zomaar. Er wordt meer zelfredzaamheid van mensen verwacht en ook dat ze zolang mogelijk zelfstandig blijven wonen. Vaak wil men dit ook, maar het levert ook beperkingen op. Mensen worden niet alleen steeds ouder, maar er zijn ook steeds meer alleenwonende ouderen. Ouderen zonder kinderen of waarvan de kinderen verder weg wonen. Een beroep doen op mantelzorg biedt in veel gevallen soelaas, maar kent ook zijn beperkingen en behoort niet altijd tot de mogelijkheden.

Au pair varianten voor ouderen kunnen een oplossing bieden. Dit betekent dat een jongere, al of niet uit het buitenland, een periode als een soort maatschappelijke stage inwonend is, en bij voorkeur voor meerdere ouderen tijd heeft. Niet primair als huishoudelijke hulp, maar ook voor aandacht, belangstelling, het uitwisselen van ervaringen, en alles wat leuk, belangrijk en nuttig is en waarin op een andere manier niet kan worden voorzien. Dit geldt ook voor belangrijke zaken, waarin de thuiszorg niet meer kan en mag voorzien.

Het moet wel kunnen en het kost geld. Het zou spijtig zijn als alleen rijkere mensen zich dit kunnen veroorloven. Vergelijkbaar met de kinderopvang kan de overheid via belastingheffing "iets" doen. Dat kost de overheid geld, maar het is maatschappelijk alleszins verantwoord en zelfs goedkoper dan de uitvoering van de zorg zoals we die eerder kenden. Ouderen in een dorp of wijk zouden ook gezamenlijk een au pair kunnen regelen.

Dit idee is niet nieuw. Op internet zijn tal van voorbeelden te vinden. "Hof en Hiem" in Joure heeft samen met studenten van de NHL onderzoek gedaan naar behoeften en mogelijkheden. Soms wordt gekeken hoe studenten gebruik kunnen maken van niet meer door ouderen bewoonde kamers in verzorgingshuizen en daarin ook een sociaal maatschappelijke taak vervullen. De Service flat in Heerenveen wordt zowel door ouderen als jongeren (studenten) bewoond. Daarmee ontstaat integratie, uitwisseling van aandacht en ontstaat begrip voor elkaar. Daar is niks mis mee.

Jongeren kunnen niet alleen iets voor ouderen betekenen, maar omgekeerd kan dat ook. Als je studeert en ouders en grootouders wonen ver weg, kan een vertrouwde oudere in de buurt een prima maatje zijn. Een probleem is dat oudere mensen vooral behoefte hebben aan langdurig contact met dezelfde persoon. "Dat voelt vertrouwd. Bij thuiszorg komt om de haverklap een ander, dat is niet prettig.” Bij een au pair zoals we dat kennen bij gezinnen is meestal sprake van een periode van een half jaar tot een jaar.

Er zijn inmiddels ook commerciële bedrijven die bemiddelen in deze vorm van aanvullende zorg. Dat is echter relatief duur. Het is dus belangrijk dat mensen zelf creatieve oplossingen verzinnen, zowel jongeren als ouderen! Een werkster, huishoudelijke hulp of als je wilt een interieurverzorger, heb je voor zo’n € 12,50 per uur. Met meerdere adressen kan dat een aardig inkomen opleveren. Zo kan je ook meerdere adressen hebben waar je een aantal uren per week ouderen bezoekt om te praten, koffie of thee te drinken, te winkelen of een ommetje mee te maken. Dat is dan geen au pair, maar voorziet vaak in wederzijdse behoeften. Een vast adres om een alleenwonende oudere te bezoeken vinden veel jongeren vaak leuker en nuttiger dan vakken vullen.

Voor honden bestaat een uitlaatservice. Je betaalt ervoor dat je honden worden uitgelaten als jij werkt. Terwijl het zou kunnen dat jouw vader, moeder of grootouders de deur niet meer uitkomen...

Blijft het kostenprobleem. Voor ouderen met alleen AOW en eventueel een klein pensioentje en een magere bankrekening, is het dikwijls niet haalbaar zelf iets te regelen en er ook voor te betalen. Waar ouders au pair regelen (en betalen) voor de gedeelde zorg voor hun kinderen, voelt dat kennelijk anders als het gaat om het regelen (en betalen) van de zorg voor ouder wordende ouders. Dat geldt niet alleen voor au pair, maar ook voor andere vormen waarmee in een behoefte wordt voorzien.

Er is helaas geen standaard oplossing voor, maar er moet wel iets worden ondernomen.

Ik spreek vaak met mensen die hieraan zelf nog lang niet toe zijn, maar zich wel bewust zijn van de situatie van hun ouders en de veranderende opvattingen over zorg en de veranderende rol van de overheid. Mensen die zich er zeer van bewust zijn dat de kans groot is, dat ze voor later, als het wenselijk of noodzakelijk is, zelf iets moeten regelen.

Heel aardig vond ik het idee om met zes bevriende stellen, die hopelijk nog lang niet op zorg zijn aangewezen, een samenwerkingsovereenkomst te maken waarin ze nu al regelen hoe ze later hun au pair als ouderen variant kunnen regelen. Ook aardig om te zien was, dat ondertussen volwassen kinderen met hun ouders om tafel gaan zitten om te bespreken hoe zij die ver weg wonen later hun bijdrage kunnen leveren aan het leefbaar ouder worden van hun ouders.

Gelukkig zie ik om me heen veel indrukwekkende voorbeelden hoe het ook en prima gaat. Voorbeelden van zorg voor ouders, mantelzorg in ruime zin. Zorg voor naasten en dikwijls ook voor anderen wordt belangrijk gevonden. Ook als de overheid, dit steeds minder als haar taak ziet.

Er zijn echter ook veel te veel schrijnende gevallen. Ouderen in eenzaamheid met angst en gevoel van onveiligheid. Ouderen die niet klagen en berusten in hun lot omdat ze hun leefomstandigheden niet zelf kunnen verbeteren en niet het juiste adres kunnen vinden om te krijgen wat ze nodig hebben en waar ze recht op hebben. Het idee van een au pair voor ouderen is voor hun een luxe zoals au pair als luxe wordt gezien.

Het gaat niet om de vorm en de gekozen oplossing. Waar het om gaat is dat er bereikbare en beschikbare oplossingen worden gezocht. Niet als luxe, maar als wezenlijk kenmerk van leefbaar ouder kunnen worden.

 


Geschreven op 18. juli 2017 door Jan Waterlander

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl