Naar vraaggestuurd openbaar vervoer

In Nederland kennen we aanbodgestuurd openbaar vervoer. Dat betekent, dat er een dienstregeling is waarin staat wanneer de bus bij een bepaalde halte is. Bij taxivervoer is dat anders, want deze is op afroep beschikbaar. Dat noemen we vraaggestuurd.

In veel stedelijke gebieden zijn haltes dichtbij bereikbaar en rijden regelmatig bussen of trams zodat je nauwelijks een dienstregeling hoeft te kennen. Je loopt naar de dichtsbijzijnde halte en hoeft nooit lang te wachten. Er komt bijna altijd wel in korte tijd wat langs.

Op het Friese platteland en in de talrijke dorpen is het een heel ander verhaal. Haltes liggen verder uit elkaar en er komt zo nu en dan een bus. Als er al een bus komt, want lang niet overal rijdt een bus. De bus die wel komt brengt je vaak naar een halte die op de vaste route ligt en dat kan een andere bestemming zijn dan waar je heen wilt. Dat wordt dus wachten en overstappen!

Lange rijen fietsende scholieren door het Friese landschap wijzen er op, dat zij voor de fiets kiezen om op tijd op school te zijn. Soms doen ze daar meer dan een uur over. Als het heel slecht weer is worden ze gebracht en gehaald als dat tot de mogelijkheden behoort.

Voor veel ouderen in de buitengebieden is het bereiken van een halte vaak al een brug te ver. Als ouderen langer zelfstandig blijven wonen, ook als ze niet meer autorijden of fietsen en gebruik maken van een rollator, komen ze in de problemen. Van veel mensen die nu geen gebruik maken van het openbaar vervoer hoor ik, dat ze niet eens weten hoe ze aan een kaartje kunnen komen...

Het openbaar vervoer, zoals dat nu is geregeld brengt beperkingen met zich mee. Mensen pakken nog steeds eerder en vaker de auto. Soms worden plaatselijk of gemeentelijk voorzieningen getroffen om al of niet met vrijwilligers in de vervoersbehoefte te voorzien. Dit bevordert uiteraard niet de bezetting van de bussen die er wel rijden...

En juist die bezetting is vaak bepalend voor het in stand houden van buslijnen op het platteland. Het is belangrijk dat zoveel mogelijk mensen gebruik (kunnen) maken van het openbaar vervoer. Dit nog los van milieu overwegingen, verkeersveiligheid, verkeersdrukte en te maken kosten.

Het is de moeite waard om waar mogelijk, openbaar vervoer meer vraaggestuurd te maken. Flexibele tijden, flexibele routes en geen haltes of juist veel meer haltes. Nu moet je soms een eind lopen of fietsen om bij een halte te komen. Daar sta je vervolgens in je eentje te wachten op de bus die nadat je bent ingestapt voor je huis langsrijdt.

Voor een steeds groter wordende groep ouderen wordt de halte onbereikbaar. Meer vraaggestuurd openbaar vervoer maakt het weer aantrekkelijk om er gebruik van te maken. Het gaat dan puur om de kwaliteit. Het huidige rendementsdenken waarbij het uit moet kunnen draagt bij aan verdere verschraling. De duurste stoelen in de bus zijn immers de lege stoelen. En dus is het van belang dat meer mensen gebruik maken van het openbaar vervoer.

Vraaggestuurd openbaar vervoer kan daaraan bijdragen. Op Vlieland wordt geëxperimenteerd met een haltevrije route, en de zogenoemde opstappersregeling op delen van het platteland is een stap in de goede richting. Soms worden met succes kleinere bussen of zelfs personenauto's ingezet. Misschien moeten in sommige situaties taxi's deel gaan uit maken van het openbaar vervoer.

Onderzoek naar gratis openbaar vervoer voor ouderen buiten de spits is de moeite waard evenals het creëren van ouderen routes waar op aangepaste tijden wordt gependeld tussen verzorgingshuizen, ziekenhuizen, winkelgebieden, evenementen en bezienswaardigheden.

De toenemende vergrijzing en het ontstaan van krimpgebieden, het langer zelfstandig wonen van ouderen en de blijvende behoefte aan mobiliteit, versterken de noodzaak van vraaggestuurd vervoer!

 


Geschreven op 17. augustus 2016 door Jan Waterlander

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl