Eerherstel voor de leugenbank?

Wie kent niet ergens een leugenbank? Een bank met overkapping en zijschotten in de openbare ruimte op een strategische plaats, waar bewoners samenkomen om nieuwtjes uit te wisselen en de wereld te verbeteren. Leugenbanken staan dikwijls bij havens, op dorpspleinen of markten. Al in 1645 werd er over het fenomeen leugenbank gesproken. Door de jaren heen zijn veel leugenbanken verdwenen en is er ook veel modern straatmeubilair gekomen.

Het fotoboek "Bank in beeld" van Henk de Vries geeft een overzicht van de grote verscheidenheid aan banken in Leeuwarden. Vaak heel mooie met historische of kunstzinnige betekenis. Toch loop je er dikwijls aan voorbij en (als er al mensen op zitten) haalt de functie het niet bij de leugenbank. Dit neemt niet weg dat ze fraai zijn en de omgeving waarin ze staan compleet maken. Maar dat is wat anders!

Mijn grootvader had na zijn pensionering een vrijwel vast patroon om na de koffie het dorp in te gaan en op de leugenbank met leeftijdsgenoten allerlei nieuwtjes uit te wisselen. De leugenbank zorgde voor betrokkenheid met elkaar en met de samenleving. Sterke verhalen werden afgewisseld met persoonlijke aangelegenheden en natuurlijk ging het ook over politiek maatschappelijke vragen. Als vaste bankzitters niet kwamen opdagen werden ze gemist...

In deze tijd zou je het (bijna) hangplekken noemen, maar met die benaming doe je de leugenbank tekort.

Ik herinner me een opzienbarende klacht over ouderen, die als "hangouderen" voor overlast zouden zorgen in een winkelcentrum. Misschien hadden ze een leugenbank nodig?! Een beter voorbeeld is de supermarkt bij mij in de wijk, waar een zitje is gemaakt en koffie beschikbaar is. Daar zitten vaak mensen die daar vinden wat mijn grootvader op de leugenbank zocht. In de winkel is het ook nog warm, rollators, scootmobiels en rolstoelen kunnen probleemloos aanschuiven en de beschikbare stoeltjes overtreffen de bank in zitcomfort. En: Je kunt meteen nog je inkopen doen!

De leugenbank was meestal niet erg comfortabel, maar je zat er droog en uit de wind. Modern straatmeubilair geeft ook beperkt comfort. Vormgeving en materiaalkeuze en vooral of ze “hufterproof” zijn, is dikwijls belangrijker.

Het wordt hoog tijd rekening te houden met de toename van het aantal ouderen en de vitale oudere ouderen. Er wordt gesproken over de toenemende eenzaamheid onder ouderen. Door langer zelfstandig te (moeten) blijven wonen, wordt de mogelijkheid beperkter om met mensen in gesprek te gaan, zoals in een verzorgingshuis kan. Terwijl hieraan in veel gevallen behoefte is.

Soms zie ik ouderen die zich een taxi kunnen veroorloven, voorzien van rollator, voor het terras uitstappen voor een kopje koffie en om de aanwezigheid van mensen en de bedrijvigheid van de stad te voelen. Of zijn ze eigenlijk op zoek naar de leugenbank? De leugenbank van deze tijd?

Het lijkt een kleine moeite om dorpen, straten, wijken en winkelcentra te voorzien van bereikbaar straatmeubilair dat leeftijdsbestendig is en voorziet in de functie van de leugenbank. Het gaat niet alleen om omzet of klantenbinding: De ondernemer die inpandig gelegenheid biedt aan ouderen en de functie van de leugenbank doet herleven, doet aan maatschappelijk verantwoord ondernemen!  

Eerherstel voor de leugenbank!

 


Geschreven op 19. mei 2016 door Jan Waterlander

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl