Aanpak overheid laaggeletterdheid weinig succesvol

Een paar maanden geleden bij de behandeling van de begroting voor 2016 vroeg ik de gedeputeerde om aandacht te besteden aan de aanpak van laaggeletterdheid in Friesland. In alle discussies over het opzetten van een Friese universiteit die er toen werden gevoerd zouden we bijna vergeten dat er in Friesland ook een hoop mensen zijn voor wie het lezen van de krant al een hele opgave is.

Ons voorstel werd aangenomen en gedeputeerde Michiel Schrier beloofde te beginnen met een onderzoek om het probleem van laaggeletterdheid per gemeente in kaart te brengen. Landelijk is er in 2016 nieuw beleid ingegaan op het gebied van laaggeletterdheid dus wat een prachtig moment om dit probleem ook in Fryslân grondig aan te pakken.

Deze week werd duidelijk dat dit landelijke beleid echter niet goed aansluit bij de grootte van het probleem. De algemene rekenkamer berekende dat er in Nederland zo’n 2,5 miljoen mensen zijn die zo veel moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen dat het hen belemmert in het dagelijks leven. Echter, de landelijke overheid richt zich op het helpen van slechts 90.000 mensen. Dan is het blijkbaar alweer genoeg geweest. En zij richten zich ook nog eens alleen op mensen tussen de 18 en 65.

In onze provincie is het probleem van laaggeletterdheid gemiddeld hoger dan in de rest van Nederland. Verschillende gemeenten zijn al voortvarend begonnen met bijvoorbeeld DigiTaalhuizen maar nog lang niet alle gemeenten zijn al zover. Maar is de bestaande aanpak effectief genoeg?

De algemene rekenkamer meldde namelijk ook dat het maar droevig gesteld is met de effectiviteit van de landelijke aanpak. Er zijn wachtlijsten, er is te weinig aandacht voor laaggecijferdheid en digitale laaggeletterdheid, de aanpak is niet effectief genoeg (men heeft landelijk geen flauw idee naar welk niveau de mensen eigenlijk toe moeten werken) en bovendien wordt het effect van de aanpak niet goed gemeten.

Hier ligt nu juist de kans voor Fryslân. Gedeputeerde Staten wil graag dat Fryslân dienst doet als “living lab”. Fryslân als proeftuin voor de aanpak van allerlei (maatschappelijke) problemen. Op het gebied van laaggeletterdheid zou Fryslân hierin een landelijke voorbeeldrol kunnen pakken. Door goed samen te werken, gebruik te maken van de al aanwezige initiatieven en kennis te delen kunnen we zorgen voor een “cirkel van aanpak” die begint met het in kaart brengen van het probleem, gevolgd door een goede, effectieve aanpak en een functionele effectmeting achteraf. Het mes snijdt dan aan twee kanten. We helpen de mensen waar het om gaat beter en effectiever en dragen tegelijk bij aan het verbeteren van het landelijk beleid.

Daarbij is het belangrijk dat wij iedereen meenemen die te maken heeft met dit probleem. Ook de ouderen. We verwachten steeds meer zelfredzaamheid van mensen. We hopen en verwachten steeds meer digitale hulpmiddelen in te zetten in bijvoorbeeld de gezondheidszorg en voor het behoud van de leefbaarheid op het platteland. Dan kun je het niet maken om een gedeelte van de bevolking in de kou te laten staan.

We moeten verder gaan dan alleen onderzoek. Ik roep Gedeputeerde Staten en de Friese gemeenten dan ook op om de handen ineen te slaan en niet alleen werk te maken van de aanpak van laaggeletterdheid, maar ervoor te zorgen dat Fryslân dé landelijke voortrekker wordt in de aanpak van (digitale) laaggeletterdheid en laaggecijferdheid!

Marieke Vellinga, statenlid D66 Fryslân

 


Geschreven op 18. mei 2016 door Gastblog

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl