De verloren stem

Op de climax van de verkiezingscampagne stelde een doorgaans zich niet dom gedragende journalist aan mij, nota bene in een life uitzending, de volgende vraag: "Is een stem op een kleine partij niet een verloren stem?" Natuurlijk ontken ik dat! Alsof een abonnement op de Leeuwarder Courant een effectieve manier is om via oud papier je wijkvereniging te steunen...  

In grotere fracties heerst fractie discipline. Woordvoerders zijn afhankelijk van wat de fractie vindt. Scherpe kantjes worden van standpunten afgehaald en wat als standpunt wordt gepresenteerd is onderhevig aan machtsverhoudingen binnen de fractie. Vaak moeten min of meer uitgebalanceerde standpunten worden voorgelezen in de Statenvergadering en voor debat is de speelruimte beperkt tot datgene wat eerder in de fractie besproken is. Tenzij je in een positie zit dat je jezelf vrijheden kunt permitteren en ter plaatse kunt interrumperen en inspelen op wat er op dat moment gebeurt.  

Er zijn goede uitzonderingen op dit patroon.

Met een stem op een kleine partij kan je wel degelijk het verschil maken. Niet als het gaat om het stemmen over voorstellen. Dan is elke stem evenveel waard. Met 43 Statenleden komt het niet vaak voor dat 1 stem de doorslag geeft. Het verschil maak je op andere momenten en op andere manieren.  

Als het gaat om het maken van "statements" en het kenbaar maken van standpunten, als het gaat om kleur bekennen en ergens voor gaan, is een kleine partij duidelijk in het voordeel. Een standpunt van een eenmansfractie voegt dikwijls meer toe dan een zevende deel van een zevenpersoonsfractie. Zeker als partijen er een ijzeren fractiediscipline op nahouden en fractieleden worden geacht "het standpunt van de fractie" te volgen of leden van fracties van coalitiepartijen geacht worden het College te volgen.  

De vooronderstelling, dat mensen die op een partij stemmen allemaal hetzelfde denken over onderwerpen die aan de orde zijn, gaat niet op. Het is dan ook niet terecht om er vanuit te gaan dat een gekozen fractie er een eenduidig standpunt op nahoudt.  

Uit democratisch oogpunt is een kleine partij voor de kiezer meer herkenbaar. Je kunt zien wat de persoon waarop je hebt gestemd doet met je stem en er is geen sprake van filtering van standpunten.  

Voor een goed inhoudelijk politiek debat in Provinciale Staten, maar ook in Gemeenteraden, is het goed dat zo veel mogelijk meningen en invalshoeken naar voren worden gebracht. Met een stem op een kleine partij hebben kiezers de mogelijkheid daarin het verschil te maken. Hun standpunt is niet onderhevig aan de filtering zoals bij een grote fractie, maar wordt direct ingebracht in het debat voorafgaand aan de besluitvorming.  

Dat een stem op een grote partij juist een verloren stem is, blijkt maar al te vaak als je ziet dat de partij waarop jij bewust hebt gestemd na de verkiezingen een coalitie-akkoord sluit met een partij waarvan jij niets moet hebben.

Dat was dus een verloren stem!

 


Geschreven op 22. april 2016 door Jan Waterlander

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl