Europese herindeling?

Gemeentelijke herindeling lijkt nooit afgerond. Er lijkt schaalvergroting nodig. In Fryslân wordt gesuggereerd, dat een gemeente toch al snel uit 100.000 inwoners moet bestaan vanwege "bestuurskracht". Om dat voorelkaar te krijgen worden soms gemeenten "gewoon aan elkaar geplakt".

Soms gaat het plakwerk samen met knipwerk en worden delen van bestaande gemeenten aan andere grotere gemeenten toegevoegd. Ik verbaas me er nog steeds over dat daarbij niet of nauwelijks wordt gekeken naar ecologische samenhang, cultuur historische samenhang, functionele criteria zoals waar je inkopen doet, waar je sport beoefent, naar school gaat, werkt of naar het theater of het ziekenhuis gaat.

Er lijkt altijd een zekere willekeur in te zitten. Als je dan toch wilt herindelen, maak dan nieuwe gemeenten rond hoofdkernen of nieuwe gemeenten van "het Bildt", "de Walden", "de Greidhoeke". Maak dan van het Saksische deel van de Provincie één gemeente. Overschrijding van Provinciegrenzen is dan een logische variant. Maak dan desnoods één gemeente van het gebied waar Fries de voertaal is en waar de inwoners zich Fries voelen met alle kenmerken daarvan.

Aan de discussie over schaalgrootte ontkomen ook de Provincies niet. Als over landsdelen wordt gesproken wordt al snel gekeken welke bestaande provincies je aan elkaar kunt plakken. Er zou dan sprake kunnen zijn van een noordelijk landsdeel bestaande uit de drie noordelijke provincies. Maar waaruit bestaat dan de consistentie, de samenhang, behalve de geografische ligging en bestaande provinciegrenzen?

In Europees verband wordt regiobeleid gevoerd. Er worden regio's onderscheiden die een zekere schaalgrootte moeten hebben. Volgens sommigen kun je dan zelfs Nederland als regio binnen Europa beschouwen. Maar waarom Nederland met zijn eigenheid en verscheidenheid? Als ik 400 kilometer naar het oosten of zuiden rijd passeer ik verschillende "grenzen" ongeacht of ik in Nederland, Duitsland of België ben...

Dat brengt mij bij de Europese lidstaten en met name de grenzen daartussen en hoe die grenzen zijn ontstaan. Vanuit welke logica en samenhang. Soms was een gebergte, moeras of rivier een veilige scheiding. Vaak werden grenzen vastgesteld in of na een oorlog, op basis van machtsverhoudingen. Dikwijls doorsnijden formele grenzen taalgebieden, culturele eenheden, economische of ecologische eenheden. Hierover kan veel meer worden gezegd, maar daar gaat het nu niet over.

Op basis van schaalgrootte, machtsverhoudingen, cultuur, interne samenhang, een mix van criteria, zou je vanuit Europees perspectief kunnen pleiten voor een Europese herindeling. Als je dan toch Europees wilt denken en daarbinnen in regio's, voer dan geen discussie over grenzen, die wel of niet open moet blijven, maar hef alle bestaande landen op! Europa als eenheid met daarbinnen regio' s die over voormalige landsgrenzen heen gaan. Maak nieuwe eenheden; nieuwe eenheden met een logische begrenzing en vergelijkbaar qua omvang; nieuwe eenheden met een eigen bestuur, binnen de Europese context.

IK BEN DAAR NIET VOOR!

Maar waarom moet ik toezien op het verdwijnen van Littenseradiel, zou mijn provincie op moeten gaan in een landsdeel, en kijken we, vanuit vergelijkbare criteria, niet over ruimere grenzen heen?

Degenen die Europees willen denken, moeten dan ook bereid zijn toe te werken naar een nieuw Europa, zonder de bestaande grenzen, zonder de huidige lidstaten. Echt nieuw! Dan komt ook "Groot Fryslân" in beeld of "Waddenland" van Noord- tot Oostzee.

Ik snap wel dat dit er niet van komt. De vraag is: Waarom niet? Willen we het niet? Krijgen we dat niet voor elkaar? Wil iedere lidstaat toch de eigen autonomie houden? Er wel beter van worden, maar niet slechter? En als dit vergezicht niet realistisch is: Welk is dat dan wel?

   


Geschreven op 11. april 2016 door Jan Waterlander

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl