Nieuwe ontwikkelingen vragen om nieuwe maatregelen

Er is sprake van tal van nieuwe ontwikkelingen. Volgens velen nieuwe problemen. Problemen waar we in het verleden niet mee te maken hadden. Bij het zoeken naar oplossingen wordt vaak gekozen voor oplossingen waarmee we wel ervaring hebben. Dat lijkt logisch, maar werkt dat?

Willen we goed reageren op nieuwe ontwikkelingen dan zijn ook nieuwe maatregelen nodig als we dichter bij echte oplossingen willen komen. We zien dat bij de klimaatverandering. Als we daarop willen inspelen volstaan de maatregelen niet meer die we in het verleden namen om ons te beschermen tegen het water. Met immigratie hebben we altijd te maken gehad, maar de schaal waarop dat nu plaatsvindt en hoe mensen daarop nu reageren, vraagt om een nieuwe aanpak.

Dat geldt ook voor de toename van het aantal ouderen. Gevolgen daarvan repareren we niet (alleen) door maatregelen die we in het verleden gewend waren te nemen. Te vaak wordt een keuze gemaakt uit het repertoire aan mogelijke maatregelen waar we in het verleden met succes uit konden kiezen. Dit leidt dikwijls niet meer tot echte oplossingen. Dan wordt aan de achterkant gerepareerd wat aan de voorkant misgaat. Met andere woorden: cosmetische ingrepen en schijnoplossingen!

In ons democratisch bestel ontbreekt het vaak aan kracht om tijdig geheel nieuwe oplossingen vast te stellen. Daarvoor is een aantal redenen aan te voeren:

1. Democratische processen kosten veel tijd. Het is goed mogelijk dat ontwikkelingen veel sneller gaan dan de tijd die nodig is om via gangbare processen en procedures tot adequate maatregelen te komen. Zo loop je achter de feiten aan.

2. Out of the box kunnen denken is geen cruciale eigenschap van politici. Vaak wordt inpassingsvermogen en meegaan in bestaande patronen gezien als belangrijk kenmerk. Doordat meerderheden beslissen kan niet snel een geheel nieuwe aanpak gerealiseerd worden. Het heeft vaak veel tijd nodig voordat goede ideeën gedragen worden door een meerderheid.

3. Inwoners beschikken dikwijls over veel specfieke kennis. Initiatieven van onderop worden toegejuicht. Daardoor komen goede oplossingen bovendrijven waar politiek bestuurlijke regelgeving (nog) niet in voorziet.

4. Er zijn ook veel burgers die geen standpunten innemen op basis van kennis, maar oordelen vanuit gevoel en intuïtie. Voor het treffen van maatregelen is een inhoudelijke of technische oplossing dan geen echte oplossing. Dan moeten oplossingen meer worden gezocht in vormen van belevingsmanagement.

5. Er zijn altijd tegenstanders en dat is normaal in een democratisch bestel. Een gevolg daarvan kan zijn dat er compromissen moeten worden gesloten en bij inhoudelijk goede en effectieve maatregelen de angel eruit wordt gehaald. Er is dan wel aandacht voor een probleem, maar er is geen oplossing.

6. Er is een grote afstand tussen burgers en degenen die hen vertegenwoordigen. Slechts een klein deel van de bevolking is lid van een politieke partij. Een groot deel van de bevolking maakt geen gebruik van het kiesrecht. Er zijn veel zwevende kiezers en inhoudelijke programma onderdelen lijken van beperkte invloed op het stemgedrag.

7. Er wordt nog nauwelijks ingespeeld op de mogelijkheden van internet, sociale media en bijvoorbeeld mogelijkheden voor een burgertop. Een referendum wordt nog steeds niet goed benut.  

Er zijn ongetwijfeld meer omstandigheden aan te wijzen en mijn onderbouwing is vrij summier. Maar waar het mij om gaat is, dat over nieuwe problemen op een snelle wijze besloten moet kunnen worden. Politici moeten dan over hun eigen schaduw kunnen springen en los van verkiezingsretoriek stappen willen zetten en daar voortdurend over in gesprek blijven met hun achterban.  

We moeten trots zijn op ons democratisch bestel, maar er moeten wel tijdig nieuwe oplossingen kunnen komen voor nieuwe problemen.  


Geschreven op 05. maart 2016 door Jan Waterlander

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl