Gelukszoekers?

Tussen 1947 en 1963 vertrokken zo'n 410.000 Nederlanders naar het buitenland. Dat was toen meer dan 3% van de bevolking. Een groot deel van de 50PLUS kiezers kent mensen die destijds hun geluk zochten in een ver land. Een land dat toen veel verder weg leek dan hoe we dat nu beleven. Een onbekend ver land, waarvan je nauwelijks iets wist en waarvoor je met je gezin en beperkte bagage een wekenlange overtocht maakte omdat je dacht daar een nieuwe kans te kunnen vinden. De Nederlandse overheid bevorderde dat. Er werden overeenkomsten gesloten met Canada, Australië en de VS. Er werd subsidie verstrekt. Er werden cursussen gegeven en zelfs reclamespotjes ingezet. Ik weet zelf nog en via mijn ouders, hoe familieleden en vrienden vertrokken naar Canada, Australië, de VS, Zuid Afrika, Nieuw Zeeland of Brazilië. Ik weet ook hoe zwaar ze het daar hebben gehad.

Nog niet zo lang geleden vertrokken per jaar meer dan 100.000 Nederlanders naar het buitenland. Onder hen ook Friezen. Tussen 1880 en 1910 zochten 20.000 Friezen hun geluk in het buitenland en tussen 1945 en 1960 nog eens 18.000. Nog verder terug in de tijd gingen we letterlijk en figuurlijk over grenzen. We zijn trots op onze ontdekkingsreizen. We vestigden ons vrijwel overal ter wereld waar wat te halen viel en in plaats van in te burgeren gingen wij juist uitburgeren. We namen onze cultuur, normen en waarden mee en waar we kwamen verwachtten we dat men zich aan ons aanpaste en niet andersom. Niet goedschiks, dan maar kwaadschiks!

We deden dit deels vanwege een gevoel van onveiligheid en omdat we dachten dat ze het daar dan beter zouden hebben. Gelukszoekers? Ook binnen Nederland is en was altijd sprake van migratie. Sommigen beweren dat er ooit meer Friezen in Amsterdam woonden dan in Friesland. Nog in dezelfde periode van de toen echt grote uittocht van Nederlanders, waren er in Nederland werknemers nodig. Deels voor werk wat Nederlanders niet meer wilden doen. Arbeiders uit met name Turkije en Marokko kwamen hier hun "geluk" zoeken. En ze waren welkom.

Bijna altijd lagen leefomstandigheden en de zoektocht naar werk en inkomen ten grondslag aan migratie. Ik herinner me nog goed de eerste Indonesiërs die in ons dorp kwamen wonen en de eerste Surinamers. Nog Nederlandse staatsburgers ook! Ze hebben het zwaar gehad en moesten het geluk verdienen. Het verschil tussen vluchteling en gelukszoeker was nooit onderwerp van gesprek. Niet voor de mensen die vertrokken en niet voor de mensen die hier kwamen. Verhalen over de toestanden in de Ambonezenkampen zouden nu in een heel ander perspectief staan.  

Ik hoor, zie en lees veel over de huidige stroom vluchtelingen. Vooral ook van mensen die niet in staat zijn om dat in perspectief te plaatsen. Ik hoor ongenuanceerde uitspraken, vooroordelen en uitspraken die ook terugslaan op onszelf. Ik weet ook wel dat er verschillen zijn tussen vroeger en nu, maar ik weet ook dat er overeenkomsten zijn. Vooral de ouderen onder ons zijn zich bewust van het perspectief, dat ik hier schets.

En over gelukszoekers gesproken. Nederlanders zijn bij uitstek gelukszoekers. Is het niet in Nederland dan wel in het buitenland. En mogelijk zijn de mensen die zo tegen gelukszoekers zijn zelf de grootste gelukszoekers. Ik denk dan aan politici die hun geluk zoeken, met dank aan de vluchtelingen.

Als er wat tegen het zoeken van geluk is, wat dan? En is het zoeken van geluk dan een voorrecht dat alleen voor ons geldt? Of heeft iedereen, ongeacht nationaliteit, cultuur, achtergrond, afkomst, of levensbeschouwing, het recht om te zoeken naar geluk?

Ik ben me er van bewust, dat ik met deze vaststelling het door velen ervaren probleem van (te) grote aantallen vluchtelingen niet oplos. Maar enige relativering is wel op zijn plaats.

Gelukkig zie ik dat veelvuldig terug in onze Provincie. Naast bezorgdheid en onzekerheid is er ook begrip en bereidheid om mee te helpen en oplossingen te zoeken. Het zal mij niet verbazen als de basis daarvan ligt in onze eigen achtergrond: behoefte aan vrijheid en onafhankelijkheid en onze eigen zoektocht naar een gelukkig leven.

 


Geschreven op 04. maart 2016 door Jan Waterlander

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl