Herkenbare volksvertegenwoordigers?

Ter overpeinzing enige informatie over verkiezingen en volksvertegenwoordiging.

Kiezers stemmen niet alleen op een partij, maar ook op personen. Daarom hebben partijen doorgaans  lange kandidatenlijsten. Ook de lijsttrekkers profileren zich in verkiezingstijd nadrukkelijk als dé persoon, die de kiezer wil vertegenwoordigen. Kijk maar naar de debatten, posters, flyers en uitingen in de media waarin het nadrukkelijk herkenbare personen zijn, die namens hun partij de kiezers trachten te bewegen op hun te gaan stemmen.

Statenleden worden gekozen gedeputeerden niet. Zodra zij gedeputeerde zijn verlaten zij de politieke arena om als bestuurder aan de slag te gaan. Ten onrechte worden gedeputeerden nog dikwijls in verband gebracht met hun partij. Sinds de invoering van het dualisme zijn ze geen partij vertegenwoordiger, maar vertegenwoordiger van de Staten: van alle partijen dus. Ze worden, weliswaar op voordracht van de coalitiepartijen, benoemd door alle statenleden.

Met de benoeming van gedeputeerden van het CDA, de FNP en de VVD "verdwenen" vlak na de verkiezingen bijna 80.000 op hun uitgebrachte stemmen uit de Provinciale Staten. Alleen de gekozen SP’ers bleven waarvoor ze gekozen zijn: volksvertegenwoordiger. Nog binnen het verkiezingsjaar verlaten twee PvdA prominenten de Staten evenals de lijsttrekker van de Christen Unie. Hoewel ze daarvoor begrijpelijke omstandigheden aanvoeren, is het sneu voor al die kiezers die op hun hebben gestemd. Deze drie volksvertegenwoordigers waren goed voor nog eens ruim 50.000 stemmen. Daarmee maakt bijna de helft (!) van het aantal stemmen uitgebracht op een persoon in december 2015 al geen deel meer uit van de volksvertegenwoordiging.

Een zorgelijke ontwikkeling vanuit het perspectief van de kiezer!

De opkomst bij verkiezingen is ruim 50%. Van de uitgebrachte stemmen (bijna 265.000) is nog geen 90.000 uitgebracht op een statenlid, dat eind december nog deel uitmaakt van Provinciale Staten. Zo'n 20 % van de stemmen is uitgebracht op een kandidaat die wel op de lijst stond, maar niet is gekozen.

Misschien reken ik slecht, maar volgens mij hebben de 43 Statenleden dan  17% van het aantal stemgerechtigden als persoon binnengehaald. Koplopers zijn (in volgorde) de lijsttrekkers van: SP, PVV, D66, 50PLUS, PVDD en GroenLinks.

Kiezers die op hun hebben gestemd, weten zich persoonlijk vertegenwoordigd in de Staten. Hun stem is persoonlijk herkenbaar in Provinciale Staten. Dit betekent ook, dat slechts  1 op de 6 kiesgerechtigden in Fryslan kan zeggen op een persoon te hebben gestemd die ook daadwerkelijk een zetel heeft in de Staten. En 5 van de 6, of niet hebben gestemd, of binnen 9 maanden niet meer worden vertegenwoordigd door de persoon waarop ze een stem hebben uitgebracht.  

Zo zou je kunnen overwegen om voortaan alleen op partijen te gaan stemmen en niet op kandidaten. Volgens sommige mensen gebeurt dat toch al... Stemmen dus op partijen en niet op personen. Partijen die dan zelf uitmaken wie ze naar voren schuiven als vertegenwoordiger. Ik zou daar niet voor zijn. 

Gelet op de overeenkomsten tussen partijen en hoe coalities worden gesmeed zou je ook kunnen verdedigen dat je niet op partijen maar op personen stemt. Personen aan wie je jouw stem toevertrouwt en waarop je kunt rekenen. 

Het is maar hoe je het bekijkt.

 


Geschreven op 16. december 2015 door Jan Waterlander

Heeft u een mooi verhaal? Stuur dan uw verhaal in voor ons gastblog; een podium voor iedereen! Een verhaal insturen kan via onze contactpagina en via ons e-mailadres; info@50plus.frl