Natuur en klimaat

Tijdens de Statenvergadering van 26 mei stonden een aantal onderwerpen op de agenda die te maken hebben met de natuur en het klimaat. ONZE natuur en ONS klimaat.

Besproken werden onderwerpen als verbetering van de biodiversiteit, het faunabeleid en het veenweideprogramma. 50PLUS is een groot voorstander van zoveel mogelijk biodiversiteit en vindt dat er vaak te eenzijdig naar belangen van de boeren gekeken wordt. Althans de boeren die zich bezig houden met intensieve veeteelt en landbouw. De vele groene biljartlakens, die her en der door Fryslân liggen zijn hier een bewijs van. Goed voor de opbrengst van de melkkoeien, maar slecht voor de weidevogels, insecten en uiteindelijk ook voor de mens.

Veenweide

Dat er met de boeren teveel is rekening gehouden blijkt ook in het veenweidegebied, dat een groot deel van onze provincie beslaat. Jarenlang is daar het waterpeil kunstmatig naar beneden gebracht omdat de ondergrond anders te nat was om de steeds zwaarder wordende landbouwmachines te kunnen dragen. Maar veen dat droog komt te staan klinkt in en stoot een onnoemelijk grote hoeveelheid CO2 uit. Iets wat we als mensheid met alle geweld willen bestrijden omdat het ons klimaat nadelig aantast.

Voor 50PLUS is hét uitgangspunt: dat waterpeil moet weer omhoog! Daartoe riepen bij de inspraakavond ook een aantal jonge mensen op. Zij vergeleken dat wat in het veenweidegebied gebeurt met de ontbossing in de regenwouden. De afbraak moet gestopt worden.

Het door Gedeputeerde Staten voorgestelde beleid is daar ook wel op gericht maar daarvoor ontbreekt het geld. Want er is 550 miljoen voor nodig, terwijl de provincie er slechts zo’n 60 miljoen beschikbaar voor heeft en nog op zoek moet naar geld elders (Rijk en/of Europa).

Waarom moet het zoveel kosten? Omdat er oplossingen moeten worden gezocht voor de boerenbedrijven in het gebied. Dus waar ‘we’ de situatie hebben verziekt voor de boeren (waterpeil bewust verlaagd) kan dat niet hersteld worden omdat we die boeren ook weer tegemoet moeten komen bij herstel. Dát zit 50PLUS als een graat in de keel.

Een ander aspect van het lager stellen van het grondwaterpeil is dat er vele huizen in het gebied zijn met funderingsschade. Deze huizen staan op houten palen en die gaan verrotten als ze niet in het water staan. In het ene gebied is dat ernstiger dan in het andere. Maar er zijn huizen die op instorten staan.

In het Wetterskip (dat tegelijkertijd over de aanpak van het veenweidegebied moet beslissen) heeft Jan Dogterom, Algemeen Bestuurslid voor 50PLUS, zich zeer sterk gemaakt voor die schrijnende gevallen. In de eerste plaats om de aansprakelijkheid van Wetterskip en Provincie ter discussie te stellen. Door advocatenkantoor Trip is aan de Provincie en Wetterskip gemeld dat zij niet aansprakelijk kunnen worden gehouden voor de schade aan de funderingen. Jan Dogterom heeft daar Prof. Van Dunné – een autoriteit op dit gebied - naar laten kijken en die heeft de nodige bemerkingen op het rapport van Trip. Binnen het Wetterskip loopt de discussie nog, omdat men daar het algemene veenweidebeleid los heeft getrokken van de funderingsproblematiek.

Bij Provinciale Staten heeft 50PLUS uiteraard die problemen rondom de fundering ook aan de orde gesteld en steunde de plannen van m.n. Christen Unie om een fonds van 30 miljoen in het leven te roepen om van daaruit de meest schrijnende gevallen te kunnen helpen. Een motie hierover haalde het niet, mede omdat de coalitie (CDA, VVD, FNP en ook PvdA) er tegen was. Wat betreft PvdA was dat vreemd omdat deze partij vlak voor de Statenverkiezingen samen met D66, Groen Links en SP nog een grote broek had aangetrokken met een manifest, waarin stond dat de problemen in het veenweidegebied snel en fors zou moeten worden aangepakt. Over de funderingen kwam gedeputeerde Hoogland (PvdA) met een vaag plan over ‘een soort garantiefonds voor het geval gedupeerden bij de bank moeilijk een lening zouden kunnen krijgen voor herstel van de schade’.

Tijdens het debat draaide de coalitie wel bij en vond dat niet uitgesloten moest worden dat de provincie ook met geld (subsidie) over de brug zou moeten gaan komen om de gedupeerde bewoners te helpen. Maar dat zou men dan eerst maar aan de funderingstafel (overlegorgaan tussen overheden en bewoners) moeten bespreken. Een dag later stond in de krant dat de coalitie schouder aan schouder staat met de gedupeerde bewoners en voor oplossingen zorgt. Zo werkt dat in de politiek. Voor 50PLUS is het belangrijk dat de funderingsproblemen op de kaart staan en blijven staan en dat er naar gerichte oplossingen gezocht gaat worden.

Regionale Energie Strategie

Wat ook met natuur en klimaat te maken heeft is hoe we de voorliggende periode met onze energie om gaan. Fossiele brandstoffen moeten verbannen worden in verband met de te grote CO2-uitstoot. Naar alternatieven moet worden gezocht. Dan denken we al snel aan wind en zon. Maar te veel windmolens en zonneweiden is niet wat 50PLUS voor ogen staat. En ook de versplintering over de provincie – bijvoorbeeld door elk dorp of wijk zijn eigen windmolen te geven – vind 50PLUS niet wenselijk. Er zal wat 50PLUS betreft een veel beter gecoördineerd beleid moeten komen. Ook al om alle initiatieven bij te houden en te zorgen dat alle her en der opgewekte energie ook anderen zal kunnen bereiken. Nu al zijn er bedrijven die zonnepanelen op het dak hebben maar de energie, die ze zelf niet nodig hebben, niet kwijt kunnen omdat het net daarop niet is berekend. Ook kunnen er geen wijken bij steden worden gebouwd – zoals bij Leeuwarden – omdat daar voorlopig geen stroom naar toe kan worden gevoerd.

Ook wil 50PLUS niet dat Fryslân het afvoerputje voor Nederland gaat worden wat betreft opwekken van stroom. Het Rijk heeft het land in 30 regio’s verdeeld en alle regio’s gevraagd hoeveel energie zij denken te kunnen opwekken binnen een aantal jaren. Fryslân is één regio en de provincie, Wetterskip en gemeenten hebben samen een voorstel opgesteld: de Regionale Energie Strategie (RES). Zo komt iedere regio met zo’n RES.

Fryslân geeft aan wat méér te kunnen doen dan logischerwijs kan worden gevergd, maar dat zij er ook niet meer bij wil hebben. Zeker niet als dit ten koste gaat van het landschap en er andere delen in Nederland zijn waar men er niets of veel minder aan doet.

Het werd een latertje deze dag. Om 23:00 hamerde de voorzitter, Commissaris Brok, de vergadering af.