Friese gemeenten nog niet verplicht draagvlak te creëren voor zonneparken

Friese gemeenten worden door de provincie niet verplicht om bij initiatieven voor zonneparken de omgeving te betrekken. Een amendement van 50PLUS, SP en GrienLinks om die verplichting in de Verordening Ruimte vast te leggen werd met de kleinst mogelijke meerderheid van 21 tegen 20 verworpen.

 

Dát we overgaan naar gebruik van niet-fossiele energie is een feit. "Maar pas op!", zei Pieter Winsemius, voorstander van energietransitie, onlangs bij de presentatie van de Friese Energiestrategie: “Je kunt de Friese ruimte maar één keer weggeven.” En als derde is er de vraag: Wie betaalt deze overgang en wie gaat er met de poet vandoor? 

Deze drie kapstokken zijn voor 50PLUS Fryslân het uitgangspunt bij het beoordelen van plannen en de uitvoering van de energietransitie. Deze drie hebben alles met elkaar te maken. De overgang kan alleen slagen op voorwaarde van een goede balans tussen ecologische, economische, technologische en sociale belangen.

Er is momenteel een enorme belangstelling van investeerders uit binnen- en buitenland, om zonneparken aan te leggen. Het rijk stelt jaarlijks een pot met geld beschikbaar voor duurzame energieproductie zoals windmolens, biovergisters en zonnepanelen. Ook in Friesland neemt de vraag toe. In 2015 ging de provincie uit van 500 MWp zonnestroom vermogen in 2020, waarvan 25 MWp als zonnepark in weilanden. Die 500 MWp is gelijk gebleven, maar de verwachting is nu 100 MWp vermogen uit zonneparken. Tegelijk is de verwachte hoeveelheid MWp op daken verminderd.

Massaal zonnestroom op dak of op groene, vlakke, uitgestrekte weiden. De keuze is gemakkelijk. Maak een afspraak met een agrariër over het pachten van zijn grond voor 15 jaar en plaats daar zonnepanelen op.  Zo kun je snel veel meters duurzaam produceren. Maar het vreet ruimte en er is een kans dat de lokale bevolking rondom velden met zonnepanelen komt te wonen. Die hebben wel de lasten, maar niet de lusten. De lasten omdat de Rijks SDE+ subsidiepot (in 2018 € 13 miljard) gevuld wordt met een extra energiebelasting op gas en elektriciteit voor huishoudens en MKB. Dat moet dus goed geregeld worden wil de energietransitie op gang komen. We staan nog maar aan het begin. Als provincie heb je daar een taak in.

Op 21 februari 2018 werd in Provinciale Staten besloten over kleine wijzigingen – met behoud van bestaand beleid - in de Verordening Ruimte. Die verordening is het juridisch document dat rechtskracht geeft aan ruimtelijke ontwikkelingen. Vergelijk het met een bestemmingsplan van een gemeente.

Eén van de wijzigingen is een kleine verruiming voor plaatsing van zonnepaneelvelden. Het college van Gedeputeerde Staten regelt dat o.a. via een algemene ontheffing waarvan bij uitzondering gebruik kan worden gemaakt door gemeenten. De 50PLUS fractie gaat daarmee akkoord.

Draagvlak regelen
Wel wil de fractie dat dan tegelijk het maatschappelijk draagvlak ook in de verordening wordt geregeld. Een amendement samen met SP en GrienLinks ingediend, heeft dat als doel. Daarin wordt van gemeenten verwacht, dat ze via een omgevingsproces belanghebbenden bij elkaar brengen, de omgeving zo vroeg mogelijk betrekken, in een sfeer van transparantie, vertrouwen en in gezamenlijke verantwoordelijkheid en maatwerk. Hoe dit draagvlak precies wordt ingevuld mogen de gemeenten zelf invullen.

In Súdwest Fryslân lopen nu pilots waarin het draagvlak op 75% is gezet. In Heerenveen komen belanghebbenden bijeen in Sinnetafels. Er zijn ook gemeenten waar nog niets is geregeld.

Gedeputeerde Klaas Kielstra deelt de opvatting van 50PLUS en andere partijen."Draagvlak zeker stellen is buitengewoon belangrijk", zei Kielstra. Hij sprak zijn vertrouwen uit in de gemeenten dat die daar voor zorgen. De Gedeputeerde vond het voorstel wel sympathiek. 

Naast de indieners 50PLUS, SP en GrienLinks, stemden ook ChristenUnie, D66, FFP, PvdA en de Partij voor de Dieren voor. In totaal 20 stemmen. Met 21 stemmen tegen van CDA, FNP, PVV en VVD werd het amendement nipt verworpen.

Het amendement werd verworpen, maar het punt blijft wel op de agenda staan. De komende maanden wordt immers in Provinciale Staten gesproken over de Omgevingsvisie. Daar maakt de energietransitie onderdeel vanuit. Wordt dus vervolgd!