De kracht van minderheden

Ook in de Fryske Mienskip denken mensen verschillend over voor hun belangrijke maatschappelijke vraagstukken. Niet iedereen vindt hetzelfde van belang. Wil je kiezers binden en betrekken dan is het essentieel, dat je de kracht benut van minderheden in de samenleving en in de politieke werkelijkheid.

Onze samenleving bestaat uit minderheden, die zich in veel verschillende manieren onderscheiden en de neiging hebben zichzelf te organiseren. Een minderheid is dan een groep, die min of meer vergelijkbaar denkt over vraagstukken en overeenkomstige opvattingen heeft. Dat zie je bij initiatieven van onderop, bij actiegroepen, bij de opkomst van nieuwe politieke partijen of afsplitsingen, en bij de vele zwevende kiezers.

Het is een illusie om te denken dat kiezers die op dezelfde politieke partij stemmen, in alles altijd gelijk denken en hetzelfde vinden. Opvattingen, waarden en normen, blijven ook niet altijd hetzelfde. Die veranderen met de tijd en maatschappelijke ontwikkelingen mee. Dat zie je heel duidelijk bij alles wat op ons afkomt met betrekking tot het energievraagstuk.

Wil je inwoners bij de politiek betrekken, dan is het goed als zij zich herkennen in wat de partij van hun voorkeur met hun stem doet. Dat geldt ook voor een op een persoon uitgebrachte stem of de keuze voor een verkiezingsprogramma.

Een akkoord tussen verschillende partijen, die een coalitie gaan vormen werkt vervreemding in de hand. Dan wordt vlak na de verkiezingen het verkiezingsprogramma ingewisseld voor een coalitie akkoord. “Je kiest voor die ene partij en krijgt die andere partij er gratis bij”.

Misschien stem je op een persoon, een kandidaat, die je kent en aanspreekt, om vervolgens te merken, dat iedereen in de fractie hetzelfde standpunt inneemt of zelfs het standpunt van andere partijen. Heb je daarom je keuze gemaakt?

Opvallend is het aantal volksvertegenwoordigers, dat al snel na de verkiezingen er voor kiest de politiek te verlaten. Je stem uitbrengen op een lijsttrekker of stemmentrekker die vlak na de verkiezingen de politiek verlaat levert geen klantenbinding op. Stem je op een partij, of kandidaat, die na de verkiezingen in een door de coalitie gedomineerde oppositie terecht komt, dan blijft dat niet zonder gevolgen. Dan komen vragen zoals wie jou nu als volksvertegenwoordiger vertegenwoordigt en door wie kiezers zich echt vertegenwoordigd voelen? Wie ken je? Weet je wat hij doet?

We hebben bedenkingen over opkomstpercentages van 50%, over afsplitsingen, kleine nieuwe partijen, het ontstaan van bewegingen, fanatieke actiegroepen, partijhoppers en afnemende betrokkenheid bij de politiek. Maar politieke partijen roepen dat over zichzelf af. Dat repareer je niet met flyers, TV spotjes en verkiezingsbijeenkomsten. Dat zul je aan de voorkant moeten repareren.

Mijn stelling is, dat je niet met vaste meerderheden moet regeren, maar dat de kracht zit in minderheden, die best wisselende meerderheden kunnen vormen die per onderwerp kunnen verschillen. Dus niet na verkiezingen dichtgespijkerde afspraken tussen en binnen politieke partijen! Een duidelijke herkenbare scheiding tussen politiek en bestuur versterkt de herkenbaarheid voor kiezers.

Het bestaansrecht van 50PLUS wordt versterkt doordat gevestigde partijen te weinig inspelen op demografische ontwikkelingen en ouderen kennelijk minder interessant vinden. Veel ouderen voelen zich in de steek gelaten en zoeken nieuwe herkenning van wat voor hun van belang is: inkomen, wonen, werk, recht op goede zorg, een vriendelijke leefomgeving, aandacht, serieus worden genomen.  

Maar ook “de oudere” bestaat niet. Er zijn soms grote verschillen tussen ouderen. Dat vind je terug bij 50PLUS, maar ook bij ouderenbonden. Het zijn dus niet alleen de grote partijen die verschillen zouden moeten erkennen en daarnaar zouden moeten handelen. Zelfs binnen kleine partijen zit de kracht in het erkennen van minderheden in de partij. Niet iedereen vindt hetzelfde en niet iedereen heeft dezelfde verwachtingen.

Wil je kiezers binden en betrekken, dan is het essentieel, dat je de kracht benut van minderheden in de samenleving en in de politieke werkelijkheid.

 

Jan Waterlander, fractievoorzitter 50PLUS Fryslân