Anders Formeren is kwestie van Doen

Geen coalitie en oppositie meer, geen partijgebonden gedeputeerden en eindelijk dualisme in provinciale staten. Statenlid Jan Waterlander (50PLUS) vindt dat de provinciale politiek de eigen werkwijze radicaal moet omgooien.

Maandag kwam Waterlander met een Initiatiefvoorstel, Anders formeren genoemd, dat 28 november in stemming komt. Op 21 november wordt een Expertmeeting belegd met ervaringsdeskundigen waarna bespreking volgt in de Statencommissie.

Na de verkiezingen van maart volgend jaar moet het afgelopen zijn met het oude meerder- en minderheidsdenken, vindt hij. Gezamenlijk moeten alle fracties een kort document (,,twa pagina’s’’) maken waarin staat wat de kernvraagstukken zijn in Friesland. Voordat dit definitief wordt vastgesteld, moeten maatschappelijke organisaties en geïnteresseerde particulieren er hun zegje over kunnen doen.

En daarna moet dat programma de leidraad zijn op grond waarvan een college van gedeputeerden – bestuurders zonder verplichte partijbinding – aan het werk gaat. Steeds als zij een besluit van provinciale staten nodig hebben moeten zij op zoek naar een meerderheid. Een tweedeling in coalitie- en oppositiepartijen is dan niet meer nodig.

De fracties moeten samen een vacatureprofiel opstellen voor die gedeputeerden, waarop mensen mogen solliciteren. Met die wervingsprocedure kan de politiek meteen na november al beginnen, stelt hij.

,,Dit brekt yngripend yn op de politike mores. Der sil by de grutte partijen wol twifel wêze, mar lit se harren kaarten mar op tafel lizze en kleur bekenne.’’

Waterlander ziet meerdere voordelen in zijn plan:

  • Scheiding (ontvlechting) politiek en bestuur: kaders stellen, uitvoering, controle.
  • Open sollicitatie gedeputeerden: ook anderen dan door fracties naar voren geschoven kandidaten komen in beeld.
  • Partijen hoeven verkiezingsprogramma’s niet in te leveren voor een coalitieprogramma.
  • Gedeputeerden zijn herkenbaar als bestuurder en niet als politieke vertegenwoordigers.
  • Politiek gaat meer over inhoud in plaats van machtsverhoudingen.
  • Voldoen aan de Wet dualisering provinciebestuur (na 15 jaar!) en werken in de geest daarvan.
  • Geen coalitievorming meer met uitsluiting van een groot aantal volksvertegenwoordigers die geen deel uitmaken van die coalitie.
  • Duidelijke verhoudingen waardoor gedeputeerden, politieke partijen en statenleden voor maatschappelijke partijen en burgers meer zichtbaar en herkenbaar worden.

 

“Besluitvorming op basis van meerderheid van stemmen is een zeer gebruikelijk democratisch instrument. Maar het veroorzaakt wel het coalitie/oppositie denken, de polarisatie en het miskend voelen van grote groepen mensen die toevallig niet bij de meerderheid horen. Met besluitvorming op basis van consent betrek je je op elkaar en elkaars werkelijkheid. En het creëert een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het volstaat voor alle betrokkenen niet meer om alleen je eigen standpunt te verkondigen. Als je mee wilt beslissen, zal je je ook op de gezamenlijke doelstelling en de standpunten van de anderen moeten betrekken. Dat voorkomt dus de polarisatie tussen oppositie/protest partijen die ‘erbuiten’ kunnen blijven staan en coalitiepartijen die claimen dat ‘iemand nou eenmaal verantwoordelijkheid moet nemen.”