50PLUS virus nu ook in Fryslân

Recente ontwikkelingen binnen 50PLUS Fryslân vragen om een toelichting. Dat kan niet anders. Als volksvertegenwoordiger hoor ik publiekelijk verantwoording af te leggen en als Statenfractie doen we dat graag en veelvuldig. De talrijke reacties na de provinciale afdelingsvergadering zoals onbegrip en verontwaardiging, opzeggingen van het lidmaatschap en het terugtreden van kandidaten voor de verkiezingen van Provinciale Staten en het Waterschap, versterken de noodzaak om uitleg te geven.

Vooraf moet worden gesteld, dat in een politieke omgeving en bij verenigingen een bestuur de leiding heeft. Bij 50PLUS is dat feitelijk het Hoofdbestuur. Het hoofdbestuur voert het verenigingsbeleid uit, zoals vastgesteld door de landelijke Algemene Ledenvergadering. De spelregels liggen vast in Statuten en een Huishoudelijk Reglement en ook in een handreiking integriteit en bijvoorbeeld een protocol kandidaatstelling. Hierin is ook geregeld dat er provinciale afdelingen zijn, die zich aan dezelfde uitgangspunten, regels en opvattingen dienen te houden. De afdeling kent een afdelingsvergadering en een afdelingsbestuur. Voor het goed functioneren daarvan gelden niet alleen geschreven regels, maar ook algemeen geldende opvattingen over ‘’Goed Bestuur’’. Daaronder wordt verstaan, dat je als bestuur open en transparant bent en bereid bent om uit te leggen wat je gedaan hebt om de afdeling goed te laten functioneren.

En de kiezers dan? De kiezers die vertegenwoordigd worden? Het merendeel daarvan staat buitenspel bij een Algemene Ledenvergadering. Zij brengen hun stem uit op basis van een verkiezingsprogramma en stemmen op een persoon (van een partij) waarin zij zich dusdanig herkennen, dat zij daardoor vertegenwoordigd willen worden. Dat heeft ook met vertrouwen en herkenbaarheid te maken. Als je meer invloed wilt hebben dan eens per vier jaar te stemmen, moet je lid worden van een partij. Veel stemgerechtigden vragen zich echter af waarom ze lid zouden worden en of ze dan daadwerkelijk meer invloed hebben op de gang van zaken binnen een partij.

In Fryslân zijn er ongeveer 600.000 stemgerechtigden. Bijna de helft daarvan is 50plus. Er is een opkomstpercentage van rond de 50% bij verkiezingen van Provinciale Staten. Overigens behartig je als volksvertegenwoordiger niet alleen de belangen van je achterban en kiezers (waarvan je vaak niet weet wie dat zijn) maar ook het Algemeen belang.

Bij de verkiezingen in 2015 stemden in Fryslân 6.500 mensen op 50PLUS. Dat was goed voor één zetel. Er zijn nu nog ongeveer 150 leden, waarvan zo’n 10 actief. Deze hebben in een aantal gevallen meerdere functies, meerdere taken en meerdere belangen. Een Algemene Ledenvergadering wordt gemiddeld door zo'n 15 tot 20 leden bezocht. Als het gaat om bestuurlijke macht en invloed kunnen twee of drie mensen bestuurlijk de dienst uitmaken en tijdens een afdelingsledenvergadering kunnen 5 leden het verschil maken bij de stemming wie volksvertegenwoordiger kan worden.

De situatie zoals hier geschetst, is ook een reden voor de Statenfractie 50PLUS Fryslân om zich hard te maken voor bestuurlijke vernieuwing. De kernvraag daarbij is hoe je meer burgers bij de politiek kunt betrekken en burgers het gevoel krijgen dat ze ook daadwerkelijk vertegenwoordigd worden. Klantenbinding is van groot belang. Verkiezingen kosten veel geld aan organisatie en aan reclamecampagnes. Maar als ik naar opkomstpercentages en ledenaantallen van politieke partijen kijk, levert dat geld nauwelijks iets op.

Om burgers actief bij de politiek te betrekken is dus meer nodig. Het vertrouwen in de politiek brokkelt af en het vinden van oplossingen is niet eenvoudig. Sommigen vragen zich af of er wel oplossingen zijn binnen ons democratisch bestel. Anderen vinden het allemaal wel prima zo.

Afgelopen zaterdag vond de afdelingsvergadering van 50PLUS Fryslân plaats. Toen bleek dat het "50PLUS virus" ook het heitelân heeft bereikt. Waar tot voor kort het beeld van geruzie en problemen, gerommel met spelregels en verstoorde verhoudingen (helaas vaak gekoppeld aan 50PLUS) buiten de provinciegrens kon worden houden, lijkt het erop dat ook wij besmet zijn geraakt. Het functioneren van de huidige fractie, het uitvoeringsprogramma, behaalde en te behalen resultaten kwamen slechts zijdelings aan de orde. Waar gaat het over?

Leden die de moeite nemen om op een zaterdag naar een vergadering te komen zitten niet te wachten op allerlei gedoe. Het gaat, hoor je dan, om “de positie van ouderen” om ’’het partijbelang". Daaraan ondergeschikt is kennelijk dat Statuten en Huishoudelijk Reglement niet worden nageleefd, spelregels tijden het spel worden gewijzigd, voorschriften voor kandidaatstelling niet worden gevolgd en de integriteit in het geding is. Een mix van onkunde, naïviteit en geslepenheid leidt tot verstoorde verhoudingen. Het hoofdbestuur, uiteindelijk verantwoordelijk, staat erbij en kijkt er naar, wast zijn handen in onschuld en wentelt het af met “de leden beslissen”. Waar gaat het over?

“Winnaars” vieren hun overwinning en degenen die de eer aan zich zelf houden zijn opgelucht van dit gedoe af te zijn. ‘’De leden hebben beslist.”

De Statenfractie 50PLUS Fryslân (Dick, Sjoerd, Pietsje en Jan) maakt deze zittingsperiode af zoals het hoort. Wij wensen de vijf nieuwe kandidaten met lijsttrekker Theun Wiersma en de twee kandidaten voor de Waterschapverkiezing veel succes en sterkte toe in de komende campagne en daarna. Ze willen graag en denken het aan te kunnen. Aan ambities geen gebrek.

Als betrokken 50PLUSsers hopen we, dat ze er in slagen 50PLUS in Fryslân op de rails te houden. Dat zal blijken in maart 2019 bij de verkiezingen, als niet een handvol (bestuurs)leden, maar 600.000 kiezers beslissen.

Jan Waterlander,

fractievoorzitter Statenfractie 50PLUS Fryslân